A REVOLTA DOS PENDONEIROS,
Por Xabier Lago Metre.
O poder sempre trata de exercer o control sobre os subordinados. Dá igual que sexan os poderes económicos, políticos, deportivos, etc. A xestión do poder necesita acotío desa demostración de poderío para sobrevivir. Temos o recente caso dos pendois de san Froilán. A asociación de pendoneiros do reino de León quere impoñer novas regras de participación no desfile da festa de outubro.
Agora din que que os pendoneiros deben vestir axeitadamente segundo o formalismo tradicional. Lemos na convocatoria de hogano, “uso do traxe rexional tradicional. En caso de non disponer de dito traxe se establece como alternativa o uso do pantalón negro, camisa branca e calzado escuro, os homes faxin”. E engaden a pretensión de “unha apariencia apropiada e coerente coa formalidade do evento”. Quen non teña o traxe tradicional que o merque o que supón máis gastos para os coletivos culturais. Agora ben, qué é iso do traxe rexional? É único ou valen os traxes antigos comarcais e locais? Só os organizadores saben o que pretenden e valoran o verdadeiro traxe rexional.
Pola outra banda, os organizadores din que nesta nova decisión sobre a vestimenta, están asesorados por expertos. Supoñemos que se refíren a historiadores, etnógrafos e leonesistas en xeral. Muitos deses inteletuais de cadeira e depacho por suposto non levan pendois. Por iso falan dunha vestimenta tan incómoda para os verdadeiros protagonistas. Un pendoneiro necesita muita comodidade para manter ergueito o mastil, procurar a cadencia do movemento, resistir o empuxe do vento, bailar con xeito, etc. Mais o mandamases só pretenden a uniformidade dos pendoneiros. Non lles gustan esas variadas camisetas que fan referencias ás distintas localidades da provincia que con orgullo levan os portadores e axudantes.
Por todo o dito, hai unha revolta popular contra a decisión dos mandamases da cidade de León. Todo semella un exemplo máis do centralismo capitalino coa provincia. En vez de forzar aos pendoneiros a ter máis gastos que procuren novos ingresos, públicos e privados, para manter os coletivos locais. Non lles basta a eses dirixentes das esencias leonesas con establecer as regras, porque hai que impoñelas aos demais. Muitas pequenas localidades luitan por manter os seus pendois locais con especial esforzo coletivo. Os pendoneiros máis alonxados de León, caso dos bercianos, teñen de facer grandes gastos económicos para levar os seus pendois até a capital (veículos grandes, quilómeros de estrada, madrugois…) . Mais isto non o valoran na chaira leonesa. O importe é que todos vaian ben uniformados para realce da vella capital do reino.
Este peculiar centralismo cultural leonés vén de lonxe. Recordamos que a capital leonesa durante séculos concentrou o patrimonio cultural nos seus museos (acaparación?). Por certo, houbo un museo das identidades de León que agora se chama museo dos pobos leoneses, referímonos ao museo etnográfico. Curiosos estes continuos trocos de nomes, todo sexa por evitar recoñecer as comarcas leonesas fronte á poderosa provincia de León que todo o engloba e uniformiza. E se falamos das linguas, galega e leonesa, non coido que o Instituto leonés de cultura, dependente da Deputación, vaia pasar á historia coma o grande defensor delas. Do pouco que ten feito polas linguas tradicionais, ben que fai polo leonés mentres para o galego só migallas dos seus cartos públicos. Por suposto, da posible descentralización da gestión cultural do galego no Consello comarcal do Bierzo, nada de nada. A Deputación quere controlar o destino do galego do Bierzo co mínimo apoio político. De cando en vez unha noticia e foto da súa restritiva política lingüística nun medio de comunicación provincial e traballo cumprido. Normal que non queiran descentralizar, así tamén compran vontades no Bierzo por medio das subvenciois. Algo que recorda o vello caciquismo provincial do século pasado.
O Bierzo, setembro 2026.
.jpg)


.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)


.jpg)
.jpg)





.jpg)